Yazar: admin

Reklâm; belirlenen bir hedef kitlenin özelliklerine göre şekillendirilmelidir. Kitlenin
özellikleri ve bu özelliklerin dikkate alınarak bir planlamanın yapılması reklâm ve tanıtımın
başarısını arttırmada önemli rol oynar. Kitle özelliklerinin belirlenmesinde aşağıdaki kriterler
doğru tespit edilmelidir.
 Cinsiyet
 Yaş grubu
 Eğitim düzeyi
 Meslek
 Gelir grubu
 Sosyal sınıf
 Medeni hal (evli-bekâr)
 Aile bireyleri
 Bulunulan bölge ve yer
Reklâm faaliyetlerinin hedef kitleye ulaştırılmasında hedef kitlenin özellikleri kadar,
mesajın hedef kitleye nasıl verildiği de büyük önem taşır. Bu nedenle reklâm; ister kulağa,
ister göze, isterse de her iki duyu organına hitap etsin, gönderici(reklâmı veren) ile o mesajı
alan hedef kitle arasında gerçekleşen bir iletişim sürecidir.

Reklâmın başlıca işlevleri;
 Satışları ve talebi arttırmak,
 Aracı sayısını arttırmak,
 Marka bağımlılığı yaratmak,
 Yeni mal ve hizmetlerin tanıtımını yapmak,
 İşletmenin tanınmışlık ve itibarını arttırmak,
 Satışları ve piyasa payını arttırmak,
 Müşteri memnuniyetini arttırmaktır.

Bir işletmenin, kurumun ya da bir hizmetin tanıtımı ve pazarlanması amacıyla
kullanılan reklâm, farklı şekillerde tanımlanabilir. En genel tanımlama ile reklâm;
“Tüketicilerin veya alıcıların, bir malı, markayı, hizmeti veya kurumu tercih etmesini
sağlamak amacıyla göze, kulağa hitap eden mesajların hazırlanması ve bu mesajların ücretli
olarak reklâm araçları ile iletilmesidir.”
Sözlü reklâm, insanların neredeyse ilk sözlü iletişim sürecinin başladığı dönemden
beri süregelmektedir. Yazılı rekaâmın başlangıcı ise, kesin olarak bilinmemekle beraber
3000 yıl önce bir papirusa yazıldığı sanılan bir çeşit duyuru olarak kabul edilmektedir.
Reklâmın başlangıcının çok eskilere dayanmasına rağmen, modern reklâmcılığın ortaya
çıkışı, günlük gazete ve dergilerin ucuz olarak üretilmeye başladığı 19. yüzyılın ilk yarısında
görülür. Radyonun ve sonrasında televizyonun kullanılmaya ve yaygınlaşmaya başlaması 20.
yüzyılda reklâmın önemini daha da arttırmıştır.

Tasarım çevremizdeki her şeyin düzenlenmesi ve yaratılması ile ilgilidir. Bir
çalışmanın tasarım olabilmesi için;
 Bir amaca hizmet etmesi,
 Düşünce ürünü olması,
 Yaratıcı değerinin bulunması gerekir.
10
Tasarım süreci belli aşamalar doğrultusunda şekillenir. Bu aşamalar;
 Problemin Tanımı
Bir tasarım sürecinin ilk aşaması, problemin tanımlanması işidir. Bu tanımlamayı
yaparken kendinize yöneltmeniz gereken bazı sorulara cevap bulmanız gerekir. Bu sorularla
tasarımın amacını da belirlemiş olursunuz.
 Ulaşmak isteğiniz nedir?
Amacınızı bu soruyla belirlemelisiniz. Hazırlayacağınız tasarımın amacını bulmanız
için bu sorunun cevaplandırılması gerekli. Amaç: toplumu bilgilendirmek, karmaşık bir
kuramı açıklamak, politik ya da başka bakış açılarını yakalamak ya da sadece eğlendirmek
olabilir.
 Mesajınızın hedef kitlesi kim, iletmek istediğiniz mesaj ne
olacak?
Ulaşacağınız hedef kitlenin büyüklüğü ve özelliklerini belirlemelisiniz. “Hangi yaş
grubunda? “Bu kitle nerededir?, “Hedef kitlenin ortak özellikleri var mıdır?, “gibi alt
sorulara bulacağınız cevaplar iletmek isteğiniz mesajın nasıl olacağını belirlemeniz için
yardımcı olacaktır.
 Mesajınızı nasıl ileteceksiniz?
Mesajı iletmede seçeceğiniz yöntem başarılı olmanızda önemli bir etkendir. En iyi ve
en mantıklı yöntemi bulup, mesajınızı bu yolla iletmeniz, kitlenin dikkatini çekmek,
algılamayı kolaylaştırıp, mesajı anlaşılır hale getirmek için büyük önem taşır.
 Bilgi Toplama
Tasarımı şekillendirmeden önce, bir çıkış ve hareket noktası bulabilmenin tek yolu,
konu hakkında mümkün olduğunca detaylı bilgi toplamaktır. Kitlenin ihtiyaçları, faaliyet
alanları, istek ve beklentileri, mesajın hangi ortamda iletileceği önemlidir. Hatta bu alanda
daha önce yapılmış olan çalışmaların incelenmesi ve konuyla ilgili farklı materyallerin
taranması gerekebilir.
 Yaratıcılık ve Buluş
İletmek isteğiniz mesajı vermek için tasarım aşaması çalışmalarında algı ve
sezgilerinize dayalı birikimlerinizi devreye sokmanız gerekecektir. Süreklililği olan,
alışılmış, basmakalıp tarzlar yerine yeni, ilgi çekici, konuyu direkt ama ilgi uyandıran
biryolla anlatabilmelisiniz. Grafik tasarımda yaratıcılık; birbirleriyle ilişkisi olmayan
kavramlar ve görsel unsurlar arasında bağlantılar kurma yeteneği olarak tanımlanabilir. Hatta
bu aşamada beyin fırtınası olarak adlandırılan ve farklı düşüncelere sahip bir grubun bir
araya gelerek fikirlerini birbirleri ile paylaşmaları yönteminden yararlanabilirsiniz. Bu
yöntemde akla gelen her şey ortaya konur ve sonrasında değerlendirilir. Bir düşünce
diğerinin çıkışına ortam hazırlar.
Daha önce düşünülmemiş, yapılmamış, uygulanmamış fikir ya da düşüncenin ortaya
çıkarılması yaratıcılığın bir başka tanımı olarak verilebilir.
11
 Çözüm Bulma
Yaratıcılık ve buluş süreci sonrasında olasılıklar sınırlanır. Çözüm bulma ise
düşünülen olasılıklar hakkında bir karara varılarak, araştırmanın sona erdirilmesidir.
 Uygulama
Bir tasarım sürecinin en son aşaması uygulamadır. Bulunan yöntemin sunulması,
uygulanmasıdır. Yapacağınız reklâm yöntemi, mesajı iletme biçimi artık uygulama ile
sonlandırılarak kitleye iletilmeye hazır hale gelecektir.

Tasarım, çok kesin ama aynı zamanda çok karmaşık bir yapıya sahiptir. Ancak
planlamanın olduğu yerde tasarımdan söz edilebilir. Planlama tasarımın ilk koşuludur.
Tasarım bu güne kadar pek çok tanımlama ile ifade edilmiştir. Zihinde canlandırılan bir
düşünce ya da oluşumu olgunlaştırıp geliştirerek üç boyutlu hale dönüştürme eylemi olarak
ifade etmek mükündür.
Tasarım olgusu hayatın her alanında vardır ve yaşamımızın bir parçası haline
gelmiştir. İhtiyaç duyulan her şey beyinde olgunlaştırılıp, tasarıma dönüştürülmüş ve bu
yolla standartlar yükseltilmiştir.
Uygulamalı tasarım dallarını üç ana grupta toplamak mümkündür;
 Endüstri Tasarımı (Üç boyutlu nesnelerin tasarlanması, makinalar, araç-
gereçler, mutfak malzemeleri vb.)
 Çevre Tasarımı ( Bina, peyzaj, iç mekân tasarımları)
 Grafik Tasarım (Afişler, bilgi ve uyarı işaretleri, broşürler, reklâm materyalleri

Grafik, görsel olarak algılanan şeylerle yani görüntülerle ilgili bir kavramdır. İletişim
ise her türlü bilginin insanlar arasındaki iletişimidir. Bu durumda grafik iletişim,
görüntülerden oluşan bilgilerin değiş-tokuşu olarak tanımlanabilir.
İletişim yöntemi ya da aracı, farklı gereksinimlere bağlı olarak değişebilir. Gelişmiş ya
da gelişmekte olan toplumlarda grafik imgeler önemli ve sürekli bir yere sahiptirler. Yazılar,
resimler, fotoğraflar, başlıca grafik iletişim araçlarıdır. Her grafik unsur, mesajın etkisini
arttıracak biçimde tasarlanmalıdır.

Çevrenin ve nesnelerin algılanmasında ilk basamağın görme olduğunu söylemiştik.
Görme olayını; nesnelerin üzerine düşen ışığın yansıması, gözün fizik yapısı neticesinde göz
küresinin içinde bir görüntünün oluşması olarak kısaca açıklayabiliriz. Oluşan bu görüntü
sinir sinyallerine ulaşarak beyne iletilir.
Beyne iletilen görüntünün anlaşılması ve anlamlandırılması görme olayından sonra
gerçekleşir. Bu anlamlandırma süreci bireyin bazı özellikleri ile doğrudan ilişkilidir. Bu
özellikler;
 Sosyo- kültürel durumu,
 Zekâsı,
 Eğitimi,
 Edinilmiş deneyleri,
 Estetik değerleri,
 İçinde bulunduğu toplumun değerlerini ile ilişkilidirler.

İletişim sürecinde en etkin olarak kulladığımız öğe yazıdır. Kitap, dergi, gazete vb.
iletişim araçlarında vazgeçilmez olan bu öğe aynı zamanda kalıcı bir etkiye sahiptir. Görme
yoluyla izlediğimiz yazı, anlatılmak istenen mesajı okuyucuya doğrudan ulaştırmanın,
konuyu ya da mesajı aktarmanın en etkili ve açık yollarından biridir.
Yazının yanı sıra, pek çok şekil, sembol, işaret bize yön verir, karar verme sürecini
doğrudan etkiler. Hatta sembollerle iletişimin, yazı ile iletişimden bazı farları vardır. Bu
belirgin farklar sembollerle iletişimin, yazı ile iletişimden daha etkili olduğunu kanıtlar
niteliktedir.

Semboller akılda kalıcıdırlar.
 Kolay öğrenilebilirler.
 Hızlı şekilde anlamlandırılabilirler.
 Evrensel anlam ve anlaşılabilirlik taşırlar.
Resim 1.6: Şekil ve semboller
Aynı dili konuşmayan, aynı kültüre sahip olmayan pek çok insanın kullandığı
uluslararası havalimanları evrensel anlam taşıyan sembollerle doludur. Çünkü bu semboller
herkes tarafından anlaşılabilen en iyi iletişim elemanlarıdır. Bir başka örnek ve belki de en
ektilisi trafik işaretleridir. Hepimiz bu işaretlerin anlamını ve iletmek istediği mesajı
güvenilir bir yolculuk için bilir ve uygularız.

Görme duyumuz en önemli duyularımızdan biridir. Çevremizde gelişen olayları, var
olan nesneleri, durumları önce görerek tanımlar ve anlamaya çalışırız. Görsel iletişimin ilk
örnekleri olarak mağara duvarlarına yapılmış resimleri, avlanma sahnelerini ve yabani
hayvan çizimlerini gösterebiliriz. Çoğu zaman soyut şekillerin de kullanıldığı bu duvar
resimleri elimizdeki en eski belgelerdir. Gördüklerini çizmeye çalışan, şekillere dönüştüren,
olayları anlatma amacıyla kompozisyon oluşturan insanlar, binlerce yıldır süregelen görsel
iletişimin ilk kaynaklarını oluşturur.

Görsel yolla oluşturulmuş mesajlar, işitsel yolla oluşturulmuş mesajlardan belirgin bir
fark taşırlar. Bu fark, dolaylı olarak görsel mesajların, farklı zamanlarda kalıcı olması ve
etkinliğini sürdürebilmesidir. Bu önemli fark görsel iletişimin sonraki yıllarda belge
niteliğinde kullanılmasını sağlamıştır.
İnsanoğlu çevresinde gözlemlediği nesneleri görselleştirerek onları yorumlamış, hayal
gücünün de yardımıyla farklı boyutlar keşfetmiş, gördüklerinin yanında görünmeyen soyut
kavramları da yorumlayarak ve görselleştirerek yeni sanat türleri yaratmıştır.

İletişim, gönderici ve alıcı olarak adlandırılan iki grup arasında gerçekleşen duygu,
düşünce, davranış ve bilgi alışverişidir. İletişim kurulduğu sırada bir mesaj alış verişi içine
girilir. Mesajlar algılanır, yorumlanır ve saklanırlar. İletilen mesajlar; uyarma, önerme,
bilgilendirme, ikna etme, düşünceleri dışa vurma, eğlendirme gibi işlevler üstlenebilirler.
İletişim, üzerine belirli anlamlar yüklenen simgelerin alış verişini konu alır.
ÖĞRENME FAALİYETİ – 1
AMAÇ
ARAŞTIRMA
4
Fizik ve sosyal çevreden kişiye ulaşan her yansıma yeni bir algılamayı beraberinde
getirir. İşte bu yansımaların tümü temel iletişim olgusunu şekillendirir. Bu yansımalar
genelde duyularımız yardımıyla meydana gelir.
 Görsel (Görme duyumuz yardımıyla kurduğumuz görsel iliteşim)
 İşitsel (İşitme duyumuz yardımıyla kurduğumuz işitsel iletişim)
İletişim bir faaliyettir ve öğrenilebilir. Kitap okuma, eğitim alma bu öğrenmeye en iyi
örneklerdir. İletişim süreci beş aşamadan oluşur.
 Gönderici (Mesajı veren)
 Mesaj (Verilmek istenen ana fikir)
 İletişim aracı (Mesajın alıcıya ulaştırılacağı yöntem, araç)
 Alıcı (Mesajı alan, okuyucu-izleyici)
 Mesajın alıcı tarafından algılanıp, yorumlanması

İletişimin türü ne olursa olsun, yukarıda belirttiğimiz bu aşamaların hepsinin birbirini
takip eder ve tamamlar nitelikte olması gerekir. Birinin eksikliği, iletişim sürecinin
tamamlanamadığı anlamını taşır. İletişim faaliyetine başlamadan önce iletişimin ne için ve
neden gerektiğinin tespiti doğru yapılmalıdır. Özellikle reklâm ve tanıtım amaçlı bir iletişim
faaliyeti kurulacaksa, mesajı alacak kişi ya da kişilerin beklentilerinin doğru tespit edilmesi
gerekmektedir. Önceden belirlenmiş ve tanımlanmış bir amacı olmayan iletişim faaliyetleri
başarıya ulaşmaktan ziyade zaman ve para kaybı olarak kalacaktır.